Niespodzianki nie było. Ewa Kopacz obroniła w lipcu ministerialny fotel, chociaż opozycja skoczyła jej do gardła z oskarżeniami o próbę "dzikiej prywatyzacji" szpitali i torpedowanie dialogu społecznego, a także forsowanie ustawy o dodatkowych ubezpieczeniach, które miałyby podzielić polskich pacjentów według zasobności portfeli. Co bardziej krewcy oponenci mieli jej za złe nieudolność, brak kompetencji, pomijanie i lekceważenie partnerów oraz to, że co chwilę mówi co innego. Donald Tusk w obronie swojej minister cytował nawet bajki Krasickiego. Dr Ewa, zaprawiona wcześniej w retorycznych potyczkach z Mariuszem Łapińskim i Zbigniewem Religą, ma na ogół gotową odpowiedź "pięknym za nadobne" na wszystko i dla wszystkich, chociaż nie zawsze na temat.

Lato mija nieuchronnie. Mimo różnych problemów zawodowych, rodzinnych i innych, większości z nas udało się trochę odpocząć. Dla wielu był to także czas większej aktywności fizycznej i gromadzenia energii potrzebnej na cały rok intensywnej pracy. Osobiście udało mi się zdobyć kilka wysokich szczytów w Tatrach oraz popływać w jednym z warmińskich jezior. Tym, którzy urlop wykorzystali tylko w celu odespania dyżurów, przypominam, że akcja "Koleżanko, Kolego, jak zdrowie?" trwa. Złota polska jesień jest równie dobra, aby zadbać o swoje zdrowie tak poprzez rewizję nieprawidłowego stylu życia, rzucenie palenia, jak również przez nadrobienie zaległości w koniecznych badaniach przesiewowych. Zróbmy to!

W połowie lipca br. minister zdrowia Ewa Kopacz w liście otwartym zaapelowała do środowisk medycznych o poparcie dla przygotowanych przez rząd ustaw reformujących polską służbę zdrowia. Takiej formy zwracania się ministra do partnerów społecznych jeszcze nie było, co może świadczyć o wielkiej determinacji rządzących w realizacji swoich zamiarów. Jak na ten apel powinniśmy odpowiedzieć? Problem jest o tyle trudny, że nie wiadomo dokładnie, o jaką faktycznie reformę rządowi chodzi. Niektóre jej elementy są bardzo wyeksponowane, np. przekształcenie szpitali w spółki prawa handlowego, inne - ledwie wspomniane, np. wzrost wysokości składki na PUZ albo przedstawione w formie niedookreślonej, jak wprowadzenie koszyka świadczeń gwarantowanych. Tymczasem kompleksowość zmian jest - moim zdaniem - podstawowym warunkiem powodzenia reformy.

Z Jarosławem Kozerą, prezesem Zarządu Głównego STOMOZ rozmawia Agnieszka Banach. Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, właściciel dwóch, a w niedalekiej przyszłości być może czterech szpitali uniwersyteckich, będzie zarządzać swoimi placówkami współpracując z powołaną przez siebie spółką: Centrum Konsultingowym. Bez pomocy spółki doradczej nie uda się uczelni odpowiednio prowadzić szpitali? - Poszerzając swoją bazę kliniczną o kolejne szpitale UMK zmuszony został do szukania rozwiązań umożliwiających sprawne nadzorowanie podlegających mu jednostek służby zdrowia oraz koordynowania ich wzajemnej współpracy. Wzorując się na przykładach wielkich korporacji - organizacji o zasięgu lokalnym, krajowym czy międzynarodowym, zatrudniających tysiące osób, a mimo to efektywnie zarządzanych - uczelnia podjęła decyzję, by tzw. ład korporacyjny stworzyć w grupie swoich szpitali klinicznych.

Burza wokół ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wcale nie zakończyła się wraz z wakacjami parlamentarnymi. Na najważniejsze pytanie: Czy od 2009 r. wszystkie szpitale w Polsce zostaną sprywatyzowane? - wciąż nie ma odpowiedzi. Już od dawna posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia nie były tak burzliwe. Dodatkowo chaos pogłębiały nanoszone zmiany. Warto zaznaczyć, że tylko podczas jednego posiedzenia zgłoszono ich aż 49! W efekcie projekt przedstawiony tuż przed wakacjami w niczym nie przypominał tego, który do Sejmu trafił. Najważniejszą zmianą jest ta o obligatoryjności przekształceń wszystkich SP ZOZ, i to w ciągu roku. Wbrew wcześniejszym zapewnieniom w prywatyzacji nie wezmą udziału pracownicy. Leczenie dla ubezpieczonych w zakresie przewidzianym przez NFZ pozostanie bezpłatne, ale szpitale będą działały jak każda inna firma. Ich zadaniem ma być osiągnięcie jak największego zysku, bo wykreślono także zapis o działalności non profit. - To sytuacja groźna dla pacjentów, bo będą leczeni dla zysku - podkreśla Mieczysław Pasowicz, dyrektor Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie, prezydent Polskiego Stowarzyszenia Dyrektorów Szpitali. - Gorszą sytuację trudno sobie wyobrazić.

Komisja Stomatologiczna NRL w stanowiskach i apelach wielokrotnie postulowała o takie ukierunkowanie działań w zakresie profilaktyki, aby zdrowie jamy ustnej nie pozostawało dłużej zaniedbaną strefą zdrowia publicznego. Opieka stomatologiczna w zakresie bezpłatnych świadczeń stomatologicznych powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego jest niedoceniana i ulokowana na marginesie zainteresowań Narodowego Funduszu Zdrowia, a wcześniej kas chorych. Agendy rządowe, resort zdrowia w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji, które odpowiadają za strategię i politykę zdrowotną, koordynację i realizację programów profilaktycznych i edukację prozdrowotną, nie doceniają jak się wydaje powagi sytuacji.

Emeryckie środowiska lekarzy i lekarzy dentystów są chyba jedną z najbardziej zintegrowanych grup w samorządzie. Zdyscyplinowanie biorą udział w wyborach, organizują wyjazdy turystyczne za granicę i po kraju, organizują wystawy malarskie, uczestniczą w imprezach kulturalnych i rekreacyjnych. Jednym z problemów jest coraz mniej pieniędzy, które przeznacza samorząd na ich działalność. Przypomnę, że część składek powinna wrócić na działalność kół izb lekarskich, czyli do tych, którzy je płacą oraz na działalność, którą uważają za najbardziej potrzebną dla siebie. Jednym z ważniejszych problemów komisji seniorów (lub emerytów) są problemy kolegów chorych i nie przystosowanych do obecnej rzeczywistości. Są to ludzie, którzy z powodu choroby nie pracują, ich dzieci i wnuki często wyjechały za granicę w poszukiwaniu pracy, ich szpitale i przychodnie zlikwidowano, emerytury są bardzo niskie, a oni sami wstydzą się poprosić kogokolwiek o pomoc.

12 września 2008 r. po raz pierwszy w historii obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej, ustanowiony przez Federację FDI, jedną z najstarszych międzynarodowych zawodowych organizacji, uznanym światowym, kompetentnym i niezależnym głosem stomatologów. Uchwałę o ustanowieniu Światowego Dnia Zdrowia Jamy Ustnej FDI przyjęło jesienią zeszłego roku w Dubaju. Dzień 12 września nie został wybrany przypadkowo. Data ta ma swoją symbolikę i tradycję. Jest to data urodzin wielkiego propagatora idei zdrowia jamy ustnej, założyciela FDI dra Charlesa Godona, który urodził się 12 IX 1854 r. oraz rocznica przełomowej konferencji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) poświęconej podstawowej opiece zdrowotnej, również stomatologicznej (Ałma Ata, 12 IX 1978 r.).

O ile zdrowa jama ustna zapewnia pełną "symbiozę" z organizmem, o tyle pojawienie się czynników patogennych w jamie ustnej zazwyczaj jest początkiem choroby organizmu lub też pogłębia często znacznie istniejące ogólne objawy chorobowe. Stan zdrowia stomatologicznego - stan zdrowia jamy ustnej Polaków nie tylko pozostawia wiele do życzenia; nikt z pacjentów i lekarzy nie ma wątpliwości, jak wiele jest do zrobienia. Co oznacza zdrowie jamy ustnej (oral health)? W ostatnich latach ukazało się wiele doniesień naukowych, popularnych i raportów dotyczących zdrowia jamy ustnej populacji i wpływu na zdrowie ogólne ustroju. Spowodowało to duży progres w nauce, badaniach, biotechnologii prowadząc do poprawy zdrowia jamy ustnej i organizmu zwłaszcza u ludzi w krajach wysoko uprzemysłowionych. Nie bez znaczenia jest świadomość prozdrowotna, duże środki przeznaczone na badania, profilaktykę w domach, szkołach i na promocję produktów i leków są niewystarczające. Bezpośrednim celem wszystkich tych działań jest poprawa zdrowia jamy ustnej oraz jakości życia (the quality of life), zwłaszcza iż najczęstsze choroby jamy ustnej, zwane cichą epidemią, to próchnica i choroby przyzębia. Te bakteryjne schorzenia prowadzą najczęściej do przedwczesnej utraty zębów i do konsekwencji w postaci zabiegów chirurgicznych i powikłań.

Z prof. Barbarą Zahorską-Markiewicz, prezesem Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, kierownikiem Katedry Patofizjologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego rozmawia Agnieszka Katrynicz. . Pani profesor, jak pani zdrowie? - Na szczęście cieszę się dobrym zdrowiem. W okresie kilkudziesięciu lat pracy chorowałam zaledwie kilkakrotnie. Ostatnie zwolnienie lekarskie z powodu choroby miałam 8 lat temu. . Kiedy ostatnio robiła pani badania kontrolne? - Mammografię kontrolowałam rok temu. Stężenie cholesterolu i cukru we krwi miałam wielokrotnie oznaczane i wynik był prawidłowy. . Polacy dość niechętnie się badają, działania profilaktyczne nie mają masowego oddźwięku. Czy na tym tle lekarze wyróżniają się szczególną aktywnością? - Niestety, społeczeństwo nasze nie docenia wartości badań profilaktycznych, które umożliwiają wcześniejsze rozpoznanie i skuteczniejsze leczenie wielu chorób. Błąd ten dotyczy również lekarzy, którzy zarówno w stosunku do siebie, jak i swoich pacjentów często lekceważą profilaktykę.

W praktyce medycznej pojawiają się często wątpliwości dotyczące faktu, czy lekarz może podjąć samodzielną decyzję dotyczącą zmiany zakresu zabiegu operacyjnego lub czynności diagnostycznej podwyższonego ryzyka, czy też zmiana rodzaju i zakresu zabiegu musi być zawsze poprzedzona świadomą zgodą chorego. Szczególne znaczenie ma to w sytuacjach, gdy zmiana zakresu zabiegu stanowi jedyną ochronę przed utratą życia, ciężkim rozstrojem zdrowia lub uszkodzeniem ciała pacjenta. Bardzo często lekarze zapytani o to, czy bez zgody wyrażonej przez chorego przed wykonaniem zabiegu można dokonać rozszerzenia lub zmiany zakresu zabiegu odpowiadają, że nie. Swoją odpowiedź lekarze motywują rozwiązaniami przyjętymi w ramach dobrej praktyki klinicznej oraz konsensusami i wytycznymi poszczególnych towarzystw naukowych. Należy jednak podkreślić, że o ile konsensusy, wytyczne oraz schematy praktycznego postępowania - dalej schematy, stanowią niezwykle istotny element postępowania w trakcie procesu diagnostycznego, leczniczego i terapeutycznego, nie stanowią one źródeł prawa.

W czytelni działu Zbiorów Specjalnych Głównej Biblioteki Lekarskiej na warszawskim Ujazdowie spotykam często doktora Jana Glińskiego. Wertuje teczki personalne lekarzy z archiwum niemieckiej Izby Zdrowia z lat wojny i okupacji. Teczki te - to często jedyny ślad po ludziach, których nie ma, których nie było w dniu zakończenia wojny, którzy jej nie przeżyli. Zginęli na froncie w 1939, w Katyniu, Charkowie i Miednoje wiosną 1940, na frontach w 1940 i 1941 na Zachodzie, w pierwszych łapankach i wywózkach w Warszawie, w hitlerowskim więzieniu na Pawiaku, w obozie śmierci na Majdanku, w KL Auschwitz i innych hitlerowskich obozach zagłady, w warszawskim getcie, w Powstaniu Warszawskim, w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, niosąc pomoc walczącym w I Armii Wojska Polskiego, w II Armii, w nieznanych okolicznościach.