Elity narzucają poziom konsumpcji, mody literackie, nowe zajęcia sportowe i styl życia. Jednak do elit mogą trafić tylko nieliczne jednostki. Reszta społeczeństwa zachwyca się ich nonszalancją i finansową swobodą, zazdrości im pewności siebie i luksusowych jachtów, wiedząc jednak, że grono wybrańców musi pozostać wyjątkowe i niedościgłe. Wśród nienadążających jednostek i społeczeństw narasta poczucie niespełnienia i mniejszej wartości. (...) Przegranych ogarnia niemożność i bezsilność. (...) Jeśli rezygnacji towarzyszy odruch buntu, to wszystko kończy się dobrze - twierdzi Scheler (Max Scheler "Resentyment a moralność"). Człowiek znajduje sobie nowe cele w życiu (...). Jeśli jednak chęć buntu zostanie stłumiona przez wstyd, strach, niewygasłą zazdrość lub maniakalne kalkulacje odegrania się na zwycięzcach, rezygnacja budzi do życia pragnienie zemsty i zniszczenia. (...) To pusta wegetacja i czekanie na dzień wyrównania rachunków, długotrwałe przygotowywanie się do jednego wielkiego zrywu - zbrodni lub samobójstwa.
Jacek Hołówka
"Polityka" 20 .10.2001 r.

Eksplozja na Wall Street i widok wyskakujących z okien ludzi przyczyniły się do ostatecznego pogrzebania nadziei na realizacje układów z Oslo. Pokój na Bliskim Wschodzie został odłożony ad calendas graecas. Najdotkliwsze skutki zamachów z 11 września dadzą jednak o sobie znać poniewczasie, niczym trucizna o opóźnionym działaniu. Kraje demokratyczne będą bowiem musiały odstąpić od ideałów kultury wolności. (...) Fanatyczni zbrodniarze, którzy roztrzaskali samoloty na wieżowcach WTC i gmachu Pentagonu, nie chybili celu: to przez nich dzisiejszy świat stał się mniej bezpieczny i mniej wolny.
Mario Vargas Llosa
"El Pais" 1.10.2001 r
cyt. za "Forum" 8.10.2001 r.

Światu ukazał się widok ugodzonej w samo serce Ameryki - wielkiego bezbronnego, pogrążającego się w chaosie mocarza. Ten widok, powiada filozof kultury Andrzej Leder, musiał przestraszyć Polaków, dla których Ameryka od lat pozostaje symbolem stabilizacji i siły. Siły, na którą nie ma mocnych, która poradzi sobie z każdym problemem (nawet jeśli będą nią wrodzy Marsjanie) i w razie potrzeby obroni cywilizację, ponieważ ma do dyspozycji miliardy dolarów, radary, rakiety, NASA, Pentagon i CIA. Dla większości Polaków Amerykanie to "good guys", silni, dobrzy faceci, którzy zawsze coś wymyslą, żeby wyjść z opresji. Dlatego fakt, że tym facetom tak łatwo dać kopniaka, musi wywołać lęk - mówi Leder.(...)
Lękowa reakcja, jej intensywność, zależy od tego, ile lęku, świadomego lub nie, już nosi się w sobie, przyznaje Łukasz Święcicki, ordynator z warszawskiego Instytutu Neurologii i Psychiatrii. (...)
Większość znanych zagrożeń, powiada Mirosława Marody (socjolog z UW), udaje się nam oswoić, wkomponować jakoś w codzienne życie, wytworzyć przeciw nim odpowiednie wzory zachowań, strategie działania, procedury. Ale trudno jest oswoić i wkomponować coś, co uderza z nienacka, bez żadnej regularności, a na dodatek nie ma do końca określonej postaci.
Sławomir Mizerski
"Polityka" 13.10.2001 r.

Wojna Busha obejmie działania gospodarcze, finansowe, polityczne a nawet religijne. Będzie się toczyć nie tylko na górzystej ziemi Afganistanu.
Polami bitewnymi nowej wojny będą kantory szwajcarskich banków, przeludnione miasta północnej Afryki i Bliskiego Wschodu, przedmieścia w New Jersey, Michigen, peryferie Paryża czy Hamburga. To najrozleglejszy wysiłek wojenny, jaki widziała ludzkość, twierdzi senator Chuck Hagel, członek komisji spraw zagranicznych.
Michael Elliot "Time" 1.10.2001 r.
Cyt. za "Forum" 1.10.2001 r.

Będziemy obstawać przy naszych wartościach i nadal będziemy wspierać nasze podstawowe interesy w zakresie praw człowieka, zapewnienia praworządności, wolnego rynku, nierozprzestrzeniania broni i pokojowego rozwiązywania konfliktów. Jesteśmy bowiem przekonani, że świat demokratyczny i stabilny, świat oferujący wszystkim pełnię możliwości to świat, w którym terroryzm nie ma prawa bytu.
Collin L. Powell, sekretarz stanu USA
"Newsweek" 14.10.2001 r.

(eg)