Podkreśleniem ponad 60-letniej łączności Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Edynburskiego z Akademią Medyczną w Poznaniu było zaproszenie na inaugurację roku akademickiego w tejże Akademii absolwentów Polish Medical School at the University of Edinburgh.
Wygłoszony przez prof. Łukasza Kulczyckiego z Georgetown University wspaniały wykład "Znaczenie historyczne Polskiej Szkoły Medycznej przy Uniwersytecie w Edynburgu (1941-1949)" okazał się niezastąpioną lekcją historii dla akademickiej młodzieży skłaniającą wszystkich zebranych do refleksji. Trudno bowiem zrozumieć jak działający zaledwie 8 lat wydział, który ukończyło 227 lekarzy odgrywa nadal istotną rolę w kraju i za granicą.
Już sam fakt zorganizowania na gościnnej szkockiej ziemi po klęsce wrześniowej, przy współudziale rządu polskiego i władz brytyjskich, polskiego wydziału w 1941 r. miało ogromne znaczenie.
Organizatorem, z polecenia premiera gen. Władysława Sikorskiego, wydziału lekarskiego został prof. Antoni Tomasz Jurasz, były dziekan i prorektor Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego. Dzięki jego ogromnemu zaangażowaniu, dyplomacji i charyzmie już 22 marca nastąpiło uroczyste otwarcie Polskiego Wydziału Lekarskiego, a zaraz po nim rozpoczęły się regularne zajęcia.
W ciągu 8 lat działalności wydziału immatrykulowano 341 studentów, a dyplomowano 246, w tym 227 uzyskało dyplom lekarza.
Dziekanem wydziału w latach 1941-1945 był prof. Antoni Jurasz, a wśród 37 polskich wykładowców aż 10 pochodziło z Uniwersytetu Poznańskiego.
Po wojnie do Polski wróciło jedynie 22 absolwentów i niewielka grupa wykładowców, jak profesorowie; Lakner, Iwaszkiewicz, Działoszyński, Japa. Inni pozostali na Wyspach Brytyjskich bądź emigrowali do Kanady, USA i innych krajów.
Zakończenie działalności Polskiego Wydziału Lekarskiego w 1949 r. nie zamknęło jego karty. Ogromna w tym rola jego absolwentów, którzy utrzymywali stały kontakt z gościnną szkocką uczelnią, dbając o wzajemną łączność i polski rodowód.
W integrowaniu rozproszonych po całym świecie wychowanków oraz pielęgnowaniu historii Polskiego Wydziału Lekarskiego niezwykłe zasługi położył doc. Wiktor Tomaszewski, internista Kliniki Chorób Wewnętrznych przedwojennego Uniwersytetu Poznańskiego, wykładowca PWL w Edynburgu, wyróżniony w 1985 doktoratem honoris causa AM w Poznaniu oraz w 1991 doktoratem honorowym medycyny Uniwersytetu Edynburskiego.
Doc. Tomaszewski był głównym organizatorem programów stypendialnych: Memorial Fund of the Polish School of Medicine oraz prof. Anton Jurasz Lecturership, ofiarowując w testamencie 200 tys. funtów. Fundusz ten został intensywnie zasilony przez byłych wychowanków i obecnie zbliża się do miliona funtów.
Z jego środków mogą korzystać młodzi pracownicy akademii medycznych w Polsce. Koordynacją zajmuje się rektor AM w Poznaniu prof. dr hab. Grzegorz Bręborowicz.
W przeddzień inauguracji roku akademickiego omówione zostały zasady dostępności funduszu dla polskich lekarzy oraz zakres tematyczny szkoleń. Udział w tym spotkaniu takich autorytetów jak prof. Czesław Urich z Uniwersytetu Londyńskiego, prof. Łukasz Kulczycki z Georgetown University z Waszyngtonu (inicjator organizacji Polonii medycznej w USA), dr Henryk Hamerski z Kanady, dr Gertruda Kukilińska-Kolibabka Colie, dr med. Kazimierz Durkacz z Edynburga, którym towarzyszyli dr Maria Długołęcka-Graham (reprezentująca dziekana WL w Edynburgu), dr Kazimierz Nowak z Londynu (wieloletni prezes lekarzy polskich w Londynie), dr Lech Rymaszewski z Glasgow, Wanda Livingstone - kustosz "Muzeum PWL" w Edynburgu oraz poznaniacy prof. Lech Działoszyński, prof. Wanda Bear-Dubowska, dr Tadeusz Tomaszeski, dr hab. Roman Meissner oraz władze AM w Poznaniu dobrze rokuje tej wspaniałej idei.
Tak jak podkreślił na zakończenie swojego inauguracyjnego wykładu prof. Kulczycki cytując motto, którym kierowali się prof. Antoni Jurasz i doc. Wiktor Tomaszewski. "Nic nie wzbogaca naszej wielkości więcej, jak tylko pragnienie, by być pomocnym innym". Obyśmy potrafili ich naśladować.

Krzysztof Makuch