Premier Donald Tusk zapowiedział przestawienie z głowy na nogi organizacji ochrony zdrowia "Nie można dłużej szantażować lekarzy i pielęgniarek ich poczuciem odpowiedzialności i gotowością do nadzwyczajnych poświęceń" - mówił premier w swoim exposé. Pracownicy ochrony zdrowia doczekają się wreszcie godziwych wynagrodzeń - dodał. Deklaracja to może niezbyt oryginalna, gdyby nie to, że ten manewr ma być dokonany bez wzrostu publicznych funduszy. Młodzież lekarska ma przestać trząść się ze strachu przed LEP-em i widmem blokowania dostępu do specjalizacji. Deklaracji i zaklęć było zresztą znacznie więcej. Mit bezpłatnej służby zdrowia systematycznie pęka, wierzą w nią tylko naiwni obywatele i uciekający od realnej rzeczywistości politycy.

Jest już Rząd, nowe kierownictwo Ministerstwa Zdrowia i, w chwili, gdy piszę ten felieton, nowy Premier wygłasza swoje exposé. Trzeba przyznać, że w ponad 3-godzinnej mowie aż 7,8% (ponad 14 minut) przypadło na problemy ochrony zdrowia. Usłyszeliśmy: . "Planujemy naprawę systemu ochrony zdrowia, ale nie oferujemy Polakom rewolucji... Będziemy kontynuować niektóre dobre, choć zaniechane projekty naszych poprzedników. Odrzucimy to, co źle wróży powodzeniu planu naprawczego.. Przedstawimy Sejmowi projekt ustrojowej ustawy, całościowej ustawy o systemie ochrony zdrowia. W tej dziedzinie zrobimy wszystko, aby celem nadrzędnym naszej polityki było zdrowie pacjenta.

Od 1 stycznia 2008 r. zmieniają się przepisy dotyczące czasu pracy lekarzy. Wreszcie (środowisko walczyło o tę zmianę od dawna) dyżury zostały wliczone w czas pracy. Teoretycznie będzie lepiej - lekarze będą pracować mniej, pacjenci tym samym będą bezpieczniejsi. Niestety, zanosi się na to, że pięknie będzie jedynie w teorii. Zacznijmy od uporządkowania. Według znowelizowanej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r., nr 176, poz. 124) przeciętnie tygodniowa norma czasu pracy lekarza wyniesie 37 godz. 55 min. Może on zostać wydłużony do 48 godz., ale wtedy pracodawca ma obowiązek zapłacić medykom nadgodziny. Warto jednak podkreślić, że pracodawca może polecić wykonywanie pracy w takim wymiarze. Ponadto kodeks pracy ustala 150-godzinny limit roczny nadliczbówek. Ale większość zakładów zwiększa go (maksymalnie do 416 godz. rocznie) po porozumieniu pracodawcy z organizacją związkową.

Przesłanką do wprowadzenia zgodnych z dyrektywą unijną norm czasu pracy lekarzy było zrównanie warunków pracy w tym zakresie pracowników medycznych oraz osób pracujących na rzecz przedsiębiorstw z innych gałęzi gospodarki. Rozwiązanie to słuszne, ale jednoznacznych rozwiązań, które należałoby zastosować w praktyce - brak. Przeciętny tygodniowy czas pracy lekarzy ma wynosić 37 godz. 55 min. Okresem rozliczeniowym nie będzie, jak do tej pory, tydzień, ale miesiąc. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, których ustawodawca nie precyzuje, czas pracy pracowników medycznych będzie można rozliczać w oparciu o okres trzymiesięczny. Rozwiązanie to jest korzystne z punktu widzenia pracy szpitala, ponieważ daje możliwość płynnego rozliczania czasu pracy lekarzy.

Dyrektorzy szpitali alarmują. Po 1 stycznia, kiedy wejdą w życie przepisy dotyczące czasu pracy medyków, w polskich szpitalach może zabraknąć personelu. Dyrektorzy nie ukrywają też rozgoryczenia. - Po raz kolejny decydenci Zostawili nas samych z problemem - mówią. W efekcie w większości placówek trwa dziś gorączkowe układanie grafików i zmian regulaminów pracy. Ale na pytanie jak będzie wyglądała organizacja pracy po 1 stycznia 2008 r. żaden dyrektor nie jest w stanie odpowiedzieć. Z naszych ustaleń wynika, że w każdej placówce problem zostanie rozwiązany inaczej. Przypomnijmy: dyrektorzy placówek mają do wyboru właściwie trzy wyjścia: kontrakty, zmianowy system pracy lub tzw. opcja opt-out, czyli lekarze pozostają na etatach, ale godzą się na pracę w nadgodzinach.

Od nowego roku w szpitalach może zabraknąć lekarzy, bo w życie wejdą nowe przepisy ograniczające czas ich pracy. - To świetna okazja, żeby stawiać dyrektorom twarde warunki finansowe - przyznają lekarze. Dyrektorzy placówek mają do wyboru właściwie trzy wyjścia: kontrakty, zmianowy system pracy lub tzw. opcja opt-out, czyli lekarze pozostają na etatach, ale godzą się na pracę w nadgodzinach. - Wszystkie warianty nie są niczym innym, jak obejściem prawa. Ale bez tego nie zapewnimy pacjentom bezpieczeństwa - mówi Grzegorz Stoiński, komendant szpitala wojskowego we Wrocławiu. Cieszą się za to lekarze, bo teraz mogą stawiać swoim pracodawcom warunki. Specjaliści domagają się (średnio) trzech średnich pensji krajowych, czyli ok. 9 tys. zł na rękę.

Na przełomie wieków postanowiliśmy wziąć sprawy w swoje ręce. Dyrektorem NZOZ-u został starszy kolega. Świeżo upieczony dyrektor wpadł na pomysł, żebyśmy poza świadczeniami POZ od 8.00 do 18.00 od poniedziałku do piątku we własnym zakresie świadczyli pomoc naszym pacjentom również w nocy, w soboty, niedziele i święta. System wyglądał następująco: od rana w poniedziałek do rana w następny poniedziałek dyżurowałam we wszystkie noce, w sobotę i niedzielę, a w dni powszednie chodziłam do pracy "normalnie". Przez dwa tygodnie taki sam dyżur pełnili moi koledzy. Po dwóch tygodniach znowu obejmowałam dyżur.

Narodziny są wielkim wydarzeniem. Mogą przyprawić o zawrót głowy, gdy się je dobrze świętuje. Narodziny dzieciątka Jezus zapierają dech w piersiach, kiedy uświadomimy sobie, że tę tajemnicę dobrze celebrujemy. Bo właśnie jest to wydarzenie - tajemnica wcielenia Syna Bożego. Tajemnica nieogarniona w swej głębi. Wcielenie i Narodzenie dokonało się za sprawą Słowa posłanego przez Ojca. To, co wiemy o świecie, mieści się w granicach naszego języka, naszych słów. Są ludy, dla których rzecz nienazwana po prostu nie istnieje. W tym sensie zawsze na początku jest słowo. Bez niego nie da się ani opisać, ani poznać świata.

Zachowanie szefów wobec podległych lekarzy w wielu polskich oddziałach szpitalnych jest niewłaściwe i w wysokim stopniu naganne. Obfita korespondencja, jaka napłynęła od Kolegów z kraju i zagranicy po moim poprzednim artykule: "Porozmawiajmy o mobbingu" ("GL" nr 10/2007), spowodowała, że powracam do tego tematu po raz drugi, ale z pewnością nie ostatni. W naszym środowisku obraz wzajemnych relacji między szefem i podwładnym jest ciemny niczym malowidła niderlandzkich mistrzów. Jednak na każdym z tych dzieł możemy zobaczyć niewielkie wprawdzie, ale zawsze światło. Takim światłem w mrocznym świecie mobbingu są rozmowy. Nie są to z pewnością rozmowy łatwe i wielu z nas musi nauczyć się mówić o swoich doznaniach i przeżyciach z przeszłości oraz właściwie reagować na bieżące zdarzenia. Z kolei osoby stosujące mobbing muszą nauczyć się trudnej sztuki partnerskiej rozmowy, pozbywając się nawyku ranienia innych ludzi i deptania godności współpracowników.

Pojęcie "opieki farmaceutycznej" może być różnie rozumiane. Niektórzy twierdzą, że jej elementem jest już sama uprzejma obsługa pacjenta w aptece. Pewnie tak, jednak w ocenie naszego samorządu do tego pojęcia należy podchodzić w dużo szerszym kontekście. Dyspensowanie leku wykracza bowiem daleko poza jednorazową czynność, którą wykonuje się w aptece sprzedając dany lek. Farmaceuta dobrze przygotowany merytorycznie, powinien roztaczać opiekę nad całym procesem farmakoterapii prowadzonej wobec pacjenta. Oczywiście, wiąże się to ze ścisłą współpracą z lekarzem prowadzącym szczególnie gdy dotyczy to leków wydawanych na receptę. Należy pamiętać jednak, że część tych porad może być związana również z wydawanymi preparatami OTC czy suplementami diety.

W jesiennej edycji Lekarskiego Egzaminu Państwowego najlepszy wynik - 178 punktów spośród wszystkich zdających w kraju uzyskała Magdalena Czuba, absolwentka wrocławskiej Akademii Medycznej (identyczny wynik zdobył Lech Rogulski z Częstochowy). Miesiąc wcześniej Liliana Szyszka, absolwentka Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie najlepiej w Polsce zdała Lekarsko-Dentystyczny Egzamin Państwowy.

21 listopada sala gimnastyczna szkoły podstawowej przy ul. Syreny w Warszawie zamieniła się w szpital. A wszystko z powodu VII Finału Projektu Szpital Pluszowego Misia organizowanego przez Europejskie Stowarzyszenie Studentów Medycyny działające przy warszawskiej Akademii Medycznej. Studenci medycyny wcielili się w lekarzy różnych specjalności, zaadaptowali salę gimnastyczną na prowizoryczny szpital z gabinetami i salami operacyjnymi. Była i rejestracja, i poczekalnia. Wszystko po to, aby sala gimnastyczna maksymalnie przypominała prawdziwy szpital. W Szpitalu Pluszowego Misia pluszak był pacjentem, a przedszkolak jego rodzicem. Zabawa spodobała się dzieciom. Maluchy przychodziły ze swymi podopiecznymi do lekarzy - studentów, z różnymi problemami: od bólu głowy, przez złamania, aż po różnego rodzaju urazy narządów wewnętrznych.

W 1872 r. nastąpiła radykalna zmiana egzaminów na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. W kronice UJ zmiana ta została odnotowana i uzasadniona. Zmiana ta była radykalna, o ile w miejsca dawnych stopni doktora medycyny, chirurgii, magistra położnictwa i okulistyki zaprowadziła tylko jeden stopień: doktora wszech nauk lekarskich. Znany krakowski lekarz, profesor Collegium Medicum UJ, T. Popiela omawiając przemiany toku studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim zauważa, że praktyka ta rozmijała się z potrzebami społecznymi. Społeczeństwo potrzebowało coraz większej liczby dobrze wykształconych lekarzy znających się na wszystkim, czyli ogólnych, a niekoniecznie specjalistów.

Impreza cieszy się coraz większą popularnością wśród miłośników motocykli w "białym kitlu". W 2005 r. na I Zlot do Pabianic zjechało zaledwie 43 lekarzy-motocyklistów, w ubiegłym roku już 120. Tym razem pobiliśmy rekord! 174 motocykle oraz 243 uczestników mówi samo za siebie. W piątek, 31 sierpnia, tradycyjnie rejestracja uczestników, zakwaterowanie, pierwsze spotkania i rozmowy ze znajomymi, a wieczorem grill, koncert oraz Walne Zgromadzenie Członków Klubu. Ale jak się później okazało w sobotni poranek dojechali jeszcze brakujący "jeźdźcy". W huku silników i obstawie policji - też motocyklowej - pojechaliśmy do Łodzi. Jadąc całą szerokością Alei Jana Pawła II dojechaliśmy na parking hipermarketu Real, gdzie o godz. 11.30 rozpoczął się pokaz ratownictwa medycznego.