 |
Nowoczesna technologia w telemedycynie |  |  |  |
 |
(Pierwszą część artykułu zamieściliśmy w "Pulsie nr 9/2003")
WideokoderyWideokodery to nowoczesne urządzenia telekomunikacyjne, które umożliwiają interaktywną, audiowizualną komunikację po cyfrowych liniach ISDN, liniach satelitarnych lub internetowych. Nowoczesne systemy wideokomunikacyjne zapewniają doskonałą, naturalną jakość obrazu i głosu. Obsługa urządzeń i oprogramowania jest coraz łatwiejsza, a ceny i koszty eksploatacji - znacznie zmniejszone. Te wysokiej klasy urządzenia znajdują coraz większe zastosowanie w telemedycynie oraz w szkoleniach i współpracy na odległość. Stanowią optymalne rozwiązanie systemowe dla specjalistycznych telekonsultacji, zdalnego diagnozowania, zdalnego monitorowania chorych w domu, a także do rozszerzenia zakresu współpracy - do wykładów i szkoleń - między odległymi regionalnymi ośrodkami medycznymi i centrami specjalistycznymi w kraju i na świecie. Pozwalają również na przesyłanie danych z instrumentów medycznych, takich jak: USG, CT, EKG, ECG, MRI, stetoskopy elektroniczne, różnego typu kamery specjalistyczne, mikroskopy, skanery etc.
Urządzenia pozwalają na jednoczesną, interaktywną wideokonferencję kilku ośrodków regionalnych - przy wysokiej jakości obrazu i dźwięku. Zapewniają przeprowadzenie konsylium, wykładu, szkolenia lub kursu dla uczestników znajdujących się w różnych, odległych klinikach, szpitalach czy uczelniach. Przynosi to duże oszczędności czasowe i finansowe (nie ma np. wydatków związanych z wyjazdami) oraz umożliwia większej ilości osób korzystanie z wykładów, seminariów i konferencji.
Wideokodery mogą być kompaktowe, dołączane do TV lub projektora multimedialnego. Występują również w formie wideotelefonów czy rozbudowanych dwumonitorowych systemów wolno stojących. Wideokodery nowej generacji spełniają międzynarodowe standardy transmisji obrazu, głosu i danych. Multimedialne oprogramowanie umożliwia uruchomienie aplikacji Microsoft NetMeeting, np. wraz z tablicą elektroniczną (whiteboard), jak również uruchomienie prezentacji w PowerPoint z równoczesną wideotransmisją (dwa monitory).
Kamery specjalistyczne
Istnieje szeroka gama kamer specjalistycznych używanych w różnych dziedzinach telemedycyny. Stale wprowadza się adaptacje istniejących oraz nowe urządzenia. Przykłady:
- dermaskop - w dermatologii, występujący w dwóch formach: prosta kamera bez wzmocnienia i wideomikroskop z selekcją wzmocnienia i polaryzacji światła
- otoskop, nasopharyngoscope - w laryngologii i w praktyce ogólnej
- kamera okulistyczna (ophthalmoscope)
- laparoskop - w chirurgii, internie, ginekologii
- sigmoidoskop, gastroskop, kolonoskop - w internie
- kolposkop - w ginekologii
- wideomikroskopy - w telepatologii; specjalistyczne oprogramowanie umożliwia pojedyncze zdjęcia, sekwencje zdjęć oraz manipulacje obrazów (powiększenia, zoom, rotacje itd.).
Urządzenia pomiarowe, rejestrujące i monitorujące
Warto wymienić najczęściej stosowane:
- cyfrowe aparaty fotograficzne i kamery z superczułymi modułami CCD, rozdzielczością od 1 do 6.3 Megapixel
- skaner cyfrowy - w teleradiologii; umożliwia cyfrowe zapamiętanie i przesyłanie zdjęć z rozdzielczością do 4000x4000 elementów obrazu
- ECG/EKG - w kardiologii i w praktyce ogólnej; 12-kanałowy (niekiedy z wbudowanym stetoskopem elektronicznym)
- mierniki glukozy z zapisem - diabetologia
- miernik oddechu (astma) - pulmonologia
- teleaudiometr - do pomiarów słuchu
- stetoskop elektroniczny - w kardiologii, pulmonologii i w praktyce ogólnej (różne pasma częstotliwości)
- sphygmo-manometer - w kardiologii i praktyce ogólnej; do zdalnych pomiarów ciśnienia i pulsu.
Istnieją też różne specjalistyczne programy monitorujące i wspomagające (medical expert systems).
Marian Baraniecki
Autor jest prezesem Sekcji Telemedycyny Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, członkiem American Telemedicine Association