 |
Opinia prawna dotycząca dyżurów medycznych |  |  |  |
 |  |
Warszawa, dnia 28 sierpnia 2007 r.
MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ
DEPARTAMENT KADR
dotycząca dyżurów medycznych pełnionych przez żołnierzy zawodowych-lekarzy w odniesieniu do opinii Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia (IWSZ) oraz Departamentu Prawnego (DP).
Analiza treści obu opinii pozwala zauważyć, że dotyczą w zasadzie dwóch kwestii związanych z pełnieniem przez żołnierzy zawodowych-lekarzy dyżurów medycznych tj. czasu służby oraz dodatkowego wynagrodzenia.
W sposób jednoznaczny przesądzają one, iż w odniesieniu do dyżurów medycznych pełnionych przez żołnierzy zawodowych-lekarzy nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 161, poz. 1138) z uwagi na to, że przepisy tego aktu nie odnoszą się do tego typu dyżurów. Tym samym żołnierze zawodowi-lekarze nie powinni otrzymywać w zamian za pełnione dyżury medyczne ekwiwalentnego czasu wolnego na zasadach określonych w cytowanym rozporządzeniu. Natomiast wskazują, że do kwestii związanych z pełnieniem dyżurów medycznych mają zastosowanie postanowienia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 z późno zm.).
W odniesieniu do stanowiska IWSZ i DP w sprawie niestosowania przepisów cytowanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia 2004 r. do żołnierzy zawodowych-lekarzy pełniących dyżury medyczne przedstawiam odmienne zdanie.
Pragmatykę pełnienia służby żołnierzy zawodowych, w tym i żołnierzy - lekarzy, normuje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późno zm.). Określa ona m.in. przebieg służby, podstawowe uprawnienia i obowiązki służbowe oraz zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych.
Kwestie dotyczące czasu służby żołnierzy zawodowych normują:
- wspomniana ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - art. 60;
- rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych.
W zamian za czas służby przekraczający normę czterdziestogodzinnego tygodnia pracy żołnierzowi zawodowemu przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze.
Podkreślić należy, że normy czterdziestogodzinnego tygodnia pracy nie stosuje się do żołnierzy zawodowych pełniących etatowe dyżury i etatowe służby dyżurne, odbywających ćwiczenia i szkolenia poligonowe, przebywających w podróży służbowej, pobierających naukę w kraju i za granicą w trybie stacjonarnym oraz pełniących zawodową służbę wojskową poza granicami państwa. Ustawa zatem w sposób jednoznaczny wymienia te przypadki kiedy żołnierzowi zawodowemu nie oddaje się ekwiwalentnego czasu za służbę ponad określoną w ustawię normę.
Szczegółowo problematykę rozkładu czasu służby w tygodniu oraz dni wolnych od służby, w tym również kwestie dotyczące dyżurów medycznych normuje przywołane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia 2006 r. Zgodnie z postanowieniami § 2 pkt 4 wyżej wskazanego rozporządzenia przez określenie "dyżur" rozumie się trwający dwadzieścia cztery godziny lub wielodniowy dyżur bojowy, operacyjno-ratowniczy lub inny ustalony odrębnymi przepisami. Odrębnymi przepisami normującymi zasady i tryb pełnienia dyżurów medycznych są postanowienia ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89). W świetle postanowień art. 18 ust. 1 pkt 4, wyżej przywołanej ustawy, "dyżur medyczny" oznacza wykonywanie, poza normalnymi godzinami pracy, czynności zawodowych przez lekarza lub innego posiadającego wyższe wykształcenie pracownika wykonującego zawód medyczny, w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych.
Z uwagi na powyższe dyżur medyczny jest dyżurem w rozumieniu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia 2006 r. Zatem wszystkie kwestie dotyczące udzielania czasu wolnego za ponadnormatywny czas służby, pełnionej w ramach dyżurów medycznych, należy rozpatrywać w oparciu o przepisy wymienionego rozporządzenia, tak jak dla dyżurów.
Podkreślić należy również, że udzielenie czasu wolnego za ponadnormatywny czas służby pełnionej przez żołnierzy-lekarzy, na wyżej wskazanych zasadach, nie wyłącza stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia.
Reasumując żołnierz zawodowy-lekarz pełniący dyżur medyczny nabywa prawo do czasu wolnego za ponadnormatywny czas służby, na zasadach określonych w ustawie pragmatycznej oraz rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 sierpnia 2006 r., a także prawo do dodatkowego wynagrodzenia na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r.
RADCA PRAWNY - KOORDYNATOR
DEPARTAMENTU KADR MON
płk mgr Marek DOROSZ-DROŻDŻ