1. Przejdź do menu
  2. Przejdź do treści
  3. Przejdź do stopki

Stanowiska i apele Naczelnej Rady Lekarskiej podjęte 13 stycznia 2017 r.

13 stycznia 2017 r. Naczelna Rada Lekarska podjęła sześć stanowisk:
- w sprawie projektu ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej;
- w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe;
- w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie określenia profili charakteryzujących poziomy systemu zabezpieczenia oraz kryteriów kwalifikacji świadczeniodawców do tych poziomów;
- w sprawie kształcenia przeddyplomowego lekarzy dentystów;
- w sprawie kształcenia podyplomowego lekarzy dentystów;
- w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

STANOWISKO Nr 1/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie projektu ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej

Naczelna Rada Lekarska po zapoznaniu się z projektem ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej, przekazanym przy piśmie Podsekretarza Stanu Ministerstwa Zdrowia, pana Piotra Warczyńskiego z dnia 30 grudnia 2016 r., znak: OZO.50.22.2016, zgłasza następujące uwagi do projektu.
Naczelna Rada Lekarska zwraca uwagę, że projekt ustawy nie uwzględnia uwag samorządu lekarskiego zgłoszonych do projektu założeń do ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej zwartych w stanowisku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej Nr 56/16/P-VII z dnia 14 października 2016 r.
Projekt ustawy nie uwzględnia w definicji lekarza POZ praw nabytych wynikających z art. 14 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1172). Przewidziane w treści art. 27 projektu uchylenie art. 14 ww. ustawy narusza konstytucyjnie chronione prawa nabyte osób, które na podstawie tego przepisu nabyły uprawnienie do udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Prawo przyznane w art. 14 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., zostało przyznane w sposób bezwarunkowy i nieograniczony czasowo. Pozbawienie tego prawa byłoby więc sprzeczne z zasadą ochrony praw słusznie nabytych, która oznacza m.in. zakaz stanowienia przepisów arbitralnie odbierających lub ograniczających prawa podmiotowe przysługujące obywatelom. Uzasadnienie projektu nie określa ponadto skutków, jakie dla dostępności świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej mieć będzie pozbawienie lekarzy praw nabytych na podstawie przepisu art. 14 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej zasadne jest także pozostawienie lekarzom uprawnień do pracy w POZ zgodnie z art. 55 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Projekt zmierza jednak do takiego ukształtowania systemu opieki zdrowotnej, aby lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej, po wejściu w życie ustawy, mogli zostać jedynie lekarze medycyny rodzinnej lub posiadający specjalizację II stopnia w dziedzinie medycyny ogólnej. Lekarze specjaliści w dziedzinie pediatrii lub chorób wewnętrznych, którzy nie będą udzielali świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie projektowanej ustawy, nie będą mogli zostać lekarzami POZ. Projekt nie zapewnia spójności rozwiązań dotyczących projektowanego systemu podstawowej opieki zdrowotnej z innymi obszarami systemu opieki zdrowotnej, w szczególności ambulatoryjną opieką specjalistyczną oraz opieką szpitalną.
Uwagi szczegółowe:
1) w treści art. 3 pkt 1 projektu – zapewnienie opieki zdrowotnej nad rodziną świadczeniobiorcy powinno dotyczyć sytuacji, w której członkowie rodziny znajdują się na liście aktywnej lekarza POZ;
2) w treści art. 8 ust. 3 pkt 1 projektu należy wykreślić wyrazy „u różnych świadczeniodawców";
Jeżeli zespół POZ ma, zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 projektu zapewniać ciągłość i kompleksowość udzielanych świadczeń, to to cały zespół POZ ( lekarz, pielęgniarka i położna) powinien udzielać świadczeń u tego samego świadczeniodawcy. Dopuszczenie możliwości tworzenia zespołu przez personel udzielający świadczeń w różnych miejscach u różnych świadczeniodawców uniemożliwia realne zapewnienie ciągłości i kompleksowości udzielanych świadczeń POZ.
3) zakres danych zawartych we wzorze deklaracji, określony w treści projektowanego art. 9 nie powinien zawierać danych, które się powielają tj. daty urodzenia i płci, gdy wymagane jest wskazanie nr PESEL;
4) przewidziane w art. 16 ust. 3 projektu rozwiązanie umożliwiające lekarzowi POZ zawieranie umów na konsultacje specjalistyczne powinno umożliwiać zawieranie takich umów również ze świadczeniodawcami, którzy nie posiadają zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;
Ograniczenie możliwości podpisywania przez lekarza POZ umów na badania diagnostyczne oraz konsultacje specjalistyczne wyłącznie z tymi lekarzami, którzy mają podpisane umowy z NFZ i udzielają świadczeń w ramach publicznej opieki zdrowia nie skróci czasu oczekiwania pacjenta na poradę specjalistyczną. Zwiększenie dostępności konsultacji specjalistycznych będzie realnie możliwe poprzez umożliwienie podpisywania takich umów również ze specjalistami, którzy nie mają zwartych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych z NFZ. Projekt ustawy nie określa zasad współpracy POZ z innymi świadczeniodawcami działającymi w ramach systemu ochrony zdrowia ani zasad organizacji opieki zintegrowanej, pozostawiając te kwestie do określenia w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia. Uniemożliwia to dokonanie analizy planowanego sposobu organizacji systemu współpracy zespołu POZ z osobami udzielającymi świadczeń specjalistycznych oraz sposobu organizacji opieki zintegrowanej.

STANOWISKO Nr 2/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe

Naczelna Rada Lekarska po zapoznaniu się z projektem ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe, przekazanym przy piśmie p.o. Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, pana Andrzeja Przybycina z dnia 14 grudnia 2016 r., znak: DP.022.3.27.2016, zgłasza następujące uwagi do projektu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelna Rada Lekarska z zadowoleniem przyjęła, że projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe uwzględnił postulaty od dawna podnoszone przez samorząd lekarski tj. rezygnację z obowiązku posiadania inspektora ochrony radiologicznej w jednostkach ochrony zdrowia prowadzących działalność polegającą jedynie na wykonywaniu stomatologicznych zdjęć wewnątrzustnych za pomocą aparatów rentgenowskich służących wyłącznie do tego celu, zwolnienie powyższych jednostek z obowiązku uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego na prowadzenie działalności z narażeniem na promieniowanie jonizujące, wyłączenie gabinetów stomatologicznych udzielających świadczeń wyłącznie w zakresie stomatologicznych zdjęć wewnątrzustnych z obowiązku poddawania się audytom klinicznym zewnętrznym. Pozytywnie należy ocenić również zmianę w zakresie nowych form odbycia szkolenia z ochrony radiologicznej pacjenta przez osoby wykonujące i nadzorujące wykonywanie badań i zabiegów przy użyciu promieniowania jonizującego. Przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe jest kompleksową regulacją, którą należałoby opiniować wraz z projektami rozporządzeń wykonawczych. Brak projektów rozporządzeń dołączonych do projektu ustawy, utrudnia pełną ocenę przyjętych w projekcie rozwiązań, w kontekście ich aspektu praktycznego.
Naczelna Rada Lekarska poniżej przedstawia uwagi do Rozdziału 3a dotyczącego stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych.
1) do art. 1 pkt 39 projektu ustawy:
a) Rada proponuje się nadać art. 33f ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie: „informacje dotyczące wyniku zastosowania procedury szczegółowej w tym informacje dotyczące narażenia pacjenta” Wyniki mogą być nie tylko opisami, ale dodatkowo mieć formę dokumentacji obrazowej;
b) Rada zwraca uwagę, że w art. 33f i 33g ustawy Prawo atomowe wprowadzone zostało pojęcie „procedury szczegółowe”, nie ma natomiast takiego pojęcia w definicjach Dyrektywy Euratom oraz Prawa atomowego. Aktualnie funkcjonujące w praktyce pojęcia to „procedury wzorcowe” i „procedury robocze”. Koniecznym jest zatem sprecyzowanie wzajemnych relacji tych pojęć;
c) Rada proponuje nadać art. 33i ust. 2 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Lekarz, lekarz dentysta prowadzący badanie lub leczenie jest obowiązany ocenić poprawność uzasadnienia skierowania oraz odpowiada za wybór odpowiedniej procedury szczegółowej oraz jej poprawną realizację.”
Uzupełnienie treści przepisu o lekarza dentystę, celem zapewnienia zgodności nazewnictwa z przepisami ustawy o zawodzie lekarza, lekarza dentysty;
d) W ocenie Rady użyte w art. 33l ust. 5 ustawy Prawo atomowe sformułowanie, że „urządzenie radiologiczne może być stosowane wyłącznie w takim zakresie, w jakim uzyskany negatywny wynik testu eksploatacyjnego nie wpływa na dane zastosowanie kliniczne urządzenia radiologicznego” nie precyzuje, kto określa ww. zakres zdatności urządzenia, a to umożliwia płynną interpretację, co może przełożyć się na obniżenie poziomu bezpieczeństwa, czyli na realną możliwość używania niesprawnego sprzętu radiologicznego powodującego zagrożenie bezpieczeństwa pacjentów;
e) Rada proponuje nadać art. 33l ust. 10 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Testy eksploatacyjne w rentgenodiagnostyce, radiologii zabiegowej i radioterapii mogą wykonywać również osoby zatrudnione w danej jednostce ochrony zdrowia, posiadające odpowiednie uprawnienia, upoważnione przez jej kierownika do obsługi urządzeń radiologicznych, w zakresie określonym w upoważnieniu. Testy powinny się to odbywać pod nadzorem eksperta w dziedzinie fizyki medycznej zatrudnionego w jednostce ochrony zdrowia.” Przedmiotowa zmiana umożliwi wykonywanie testów przez specjalistów zatrudnionych w macierzystej jednostce;
f) W ocenie Rady w art. 33n ust. 2 ustawy Prawo atomowe, zastrzeżenie budzi wymóg zdobycia 30 punktów szkoleniowych z tytułu ochrony radiologicznej w okresie 5 lat, poprzez uczestnictwo w innych szkoleniach, konferencjach i zjazdach naukowych. Należy zauważyć, że za ukończenie szkolenia można uzyskać zazwyczaj jeden punkt za godzinę, co w proponowanym przepisie daje 30 godzin szklenia w ciągu 5 lat. Pułap 30 punktów jest wysoki i należałoby go obniżyć przynajmniej do 20 punktów;
g) Rada proponuje nadać art. 33n ust. 3 pkt 1-4 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Osoba wykonująca i nadzorująca wykonywanie badań, zabiegów leczniczych lub terapii przy użyciu promieniowania jonizującego wykonuje obowiązek, o którym mowa w ust. 1, poprzez:
1. ukończenie szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta i uzyskanie certyfikatu potwierdzającego ukończenie szkolenia;
lub
2. ukończenie innych szkoleń obejmujących tematykę ochrony radiologicznej, bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych, medycznych zastosowań promieniowania jonizującego oraz metod i procedur badań parametrów technicznych urządzeń radiologicznych i uzyskanie zaświadczeń o ukończeniu każdego z tych szkoleń;
lub
3. udział w krajowych lub międzynarodowych kongresach, zjazdach, konferencjach lub sympozjach naukowych poświęconych zagadnieniom, o których mowa w pkt 2;
lub
4. wygłoszenie wykładów lub przedstawienie doniesień w zakresie zagadnień, o których mowa w pkt 2, na krajowym lub międzynarodowym kongresie, zjeździe, konferencji lub sympozjum naukowym”
Poszerzenie dopuszczalnych sposobów dopełnienia obowiązku kształcenia z ochrony radiologicznej pacjenta należy ocenić pozytywnie. Z punktu pierwszego w proponowanym brzmieniu wyłączony został obowiązek zdania egzaminu, gdyż odbywanie kursów raz na 5 lat kończących się egzaminem nie sprawdziło się, a same kursy i egzaminy niejednokrotnie przeprowadzały osoby nieposiadające wymaganych uprawnień, kolejne podpunkty są tożsame z projektem ustawy, wydaje się, że należałoby je jedynie oddzielić spójnikiem „lub” tak żeby nie było wątpliwości, że szkolący się nie jest zobowiązany do spełnienia wszystkich punktów, powyższe rozwiązanie zapewnia systematyczne kontynuowanie kształcenia i szkolenia w różnych rodzajach szkoleń personelu medycznego. Warto także dodać, że w krajach UE szkolenia z zakresu ochrony radiologicznej są zwykle przeprowadzane w systemie e-learningowym. Niezależnie od powyższego należałoby wnioskować o wprowadzenie kursów z ochrony radiologicznej do podstawowego programu nauczania na uczelniach medycznych;
h) Rada proponuje w art. 33n ust. 4 pkt 3 i w art. 33n ust. 5 pkt 8 ustawy Prawo atomowe usunąć odpowiednio słowa „i egzamin” oraz „i zdanie egzaminu”. Zmiana wynika z uwagi w punkcie g;
i) W ocenie Rady w art. 33n ust. 19 pkt 2 ustawy Prawo atomowe, niezasadne wydaje się regulowanie w drodze rozporządzenia szczegółowego zakresu tematycznego szkoleń z ochrony radiologicznej. Natomiast stosowne rozporządzenie Ministra Zdrowia powinno określać zakres problematyki uwzględnianej przy opracowaniu pytań egzaminacyjnych (przy założeniu, że uwagi z punktu g i h nie zostaną uwzględnione);
j) Rada proponuje wyłączyć teleradiologię z art. 33p ust. 1 ustawy Prawo atomowe. Działalność polegająca na teleradiologii nie jest powiązana z promieniowaniem jonizującym, a prowadzenie działalności z tego zakresu powinno podlegać wyłączenie konsultantowi krajowemu i konsultantom wojewódzkim ds. radiologii i diagnostyki obrazowej;
k) Zdaniem Rady przyjęte w art 33p ust. 8 i 9 ustawy Prawo atomowe rozwiązanie polegające na wyrażeniu zgodny na prowadzenie działalności po uzyskaniu opinii właściwego miejscowego konsultanta wojewódzkiego do spraw radiologii i diagnostyki obrazowej, którą konsultant wojewódzki wydaje nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania od organu wydającego zgodę wniosku o wydanie opinii jest trudne do realizacji, jeżeli przedstawiona przez konsultanta opinia ma być rzetelna. Przedstawienie stosownej opinii powinno być poprzedzone odpowiednim sprawdzeniem zgodności procedur wzorcowych z roboczymi przedstawionymi przez podmiot wnioskujący, a jest do zadanie pracochłonne. W praktyce konsultant, na którego terenie działa zwykle ponad 100 (w niektórych województwach znacznie więcej) pracowni musiałby się stać jednoosobowym biurem i zajmować się wyłącznie opiniowaniem. Należy te punkty wykreślić lub zagwarantować odpowiednie mechanizmy wspomagające konsultanta w tym zakresie;
l) Rada proponuje nadać art.33p ust. 15 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Przepisów ust. 1–13 nie stosuje się do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu rentgenodiagnostyki za pomocą rentgenowskich aparatów stomatologicznych służących wyłącznie do tego celu oraz działalności polegającej na wykonywaniu densytometrii kości za pomocą urządzeń służących wyłącznie do tego celu.” Z wymogu uzyskania zgód należy wyłączyć całość stomatologicznych urządzeń radiologicznych ze względu na obserwowane niskie dawki efektywne otrzymywane przez pacjentów. Na podstawie danych literaturowych ryzyko chorób nowotworowych związane ze stosowaniem ww. urządzeń wynosi od 0,03-242 przypadków na milion;
ł) Rada proponuje nadać art. 33s ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie: „informacje dotyczące wyników zastosowania procedury, w tym informacje dotyczące narażenia pacjenta” Wyniki mogą być nie tylko opisami, ale dodatkowo mieć formę dokumentacji obrazowej;
m) Rada proponuje nadać art.33v ust. 2 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do jednostek ochrony zdrowia udzielających świadczeń zdrowotnych za pomocą aparatów rentgenowskich służących wyłącznie do badań stomatologicznych albo wyłącznie w zakresie densytometrii kości za pomocą aparatów rentgenowskich służących wyłącznie do tego celu”. Zmiana wynika z uwagi w pkt l
Ponadto Naczelna Rada Lekarska zgłasza dodatkowo uwagi do niektórych innych zmian w projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe.
2) do art. 1 pkt 2 lit. zb projektu ustawy:
Rada proponuje nadać art. 3 pkt 40 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Radiologia zabiegowa – stosowanie technik obrazowania radiologicznego w celu ułatwienia wprowadzania i przemieszczania urządzeń w ciele ludzkim do celów diagnostycznych lub terapeutycznych”.
3) do art. 1 pkt 4 lit. b projektu ustawy:
Rada proponuje nadać nagłówkowi art. 5 ust. 4 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Dla jednostek ochrony zdrowia zezwolenie lub zgłoszenie na wykonywanie działalności związanej z narażeniem polegającej na […]” Jednostki ochrony zdrowia, podobnie jak jednostki organizacyjne nadzorowane przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki powinny mieć możliwość wykonywania działalności na podstawie zgłoszenia. Dynamiczny rozwój nadzorowanych urządzeń radiologicznych stosowanych np. w stomatologii, ich konstrukcja i wewnętrzne zabezpieczenia, umożliwia osiągnięcie wysokiego poziomu bezpieczeństwa radiologicznego personelu, osób postronnych jak i pacjentów. Przypadki, których działalność może być wykonywana na podstawie zgłoszenia oraz warunki stosowania powinny być ujęte w stosownym rozporządzeniu Rady Ministrów lub Ministra Zdrowia. Na podstawie art. 29 Dyrektywy należy prowadzić stopniowane podejście do kontroli regulacyjnej, współmiernej do skali i prawdopodobieństwa wystąpienia narażeń wynikających z danej działalności;
4) do art. 1 pkt 25 lit. a projektu ustawy:
Rada proponuje nadać art. 17 ust. 1 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„[…] kategorię B obejmującą pracowników, którzy mogą być narażeni na:
a) dawkę skuteczną przekraczającą 1mSv w ciągu roku lub,
b) dawkę równoważną dla soczewek oka przekraczającą 15mSv rocznie lub,
c) dawkę równoważną dla skóry i kończyn 50 mSv rocznie uśrednionej dla każdego obszaru 1cm2, niezależnie od narażonej powierzchni i którzy nie zostali zaliczeni do kategorii A.”
Jako dolną granicę dla kategorii B narażenia należy przyjąć dawki graniczne określone w art. 12 Dyrektywy (jak dla narażenia ludności). Rezygnacja z progu minimalnej dawki rocznej 1mSV będzie oznaczało znaczne zwiększenie chronionych grup;
5) do art. 1 pkt 31 ust. 5 projektu ustawy:
Rada proponuje nadać art. 23c ust. 5 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Pracowników wykonujących pracę w miejscach pracy wewnątrz pomieszczeń, w których pomimo podjęcia działań zgodnie z zasadą optymalizacji stężenie radonu przekracza poziom odniesienia, o którym mowa w art. 23b,oraz pozostałych pracowników wykonujących pracę w miejscach pracy, o których mowa w ust. 1, którzy mogą być narażeni na otrzymanie dawki skutecznej (efektywnej) większej niż 1 mSv rocznie, kwalifikuje się jako pracowników kategorii B.” Brak ustalenia dolnej granicy narażenia na radon skutkować będzie zaliczeniem wszystkich pracowników do kategorii B narażenia;
6) do art. 1 pkt 37 projektu ustawy:
Rada proponuje nadać art. 32c ust. 1 ustawy Prawo atomowe następujące brzmienie:
„Każdy, mający interes prawny, ma prawo do uzyskania od kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz 4-17, informacji o wpływie działalności wykonywanej przez jednostkę organizacyjną na zdrowie ludzi  i na środowisko oraz o wielkości i składzie izotopowym uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska w związku z wykonywaną działalnością, a w przypadku nowych rodzajów zastosowań promieniowania jonizującego także uzasadnienia wykonywania działalności związanej z narażeniem.”
Przepis art. 32c nakłada obowiązek umieszczania na stronie internetowej jednostki stosownej informacji, która będzie dostępna dla wszystkich. Natomiast informacje dodatkowe, inne niż wynikające z powyższego zapisu, powinno udzielać się tym którzy maja interes prawny, a nie każdemu.

STANOWISKO Nr 3/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie określenia profili charakteryzujących poziomy systemu zabezpieczenia oraz kryteriów kwalifikacji świadczeniodawców do tych poziomów

Naczelna Rada Lekarska wyraża stanowczy sprzeciw wobec trybu i formy wprowadzania zmian systemowych w ochronie zdrowia. Naczelna Rada Lekarska podkreśla, że zgłoszone do pierwotnej wersji projektu zasadnicze uwagi samorządu lekarskiego, zawarte w stanowisku Naczelnej Rady Lekarskiej Nr 15/16/VII z dnia 4 listopada 2016 r., nie zostały w aktualnych projektach uwzględnione. Podniesione w tym stanowisku wątpliwości oraz wskazane zagrożenia pozostają nadal aktualne.  Tak radykalna zmiana zasad finansowania świadczeń oraz organizacji opieki szpitalnej, opieki specjalistycznej oraz nocnej i świątecznej pomocy, doprowadzi do chaosu oraz zmniejszenia dostępności do świadczeń.
Niezrozumiałym jest też fakt pominięcia kryteriów jakości i efektywności udzielania świadczeń, co zdecydowanie osłabi konkurencyjność podmiotów, która miała istotny wpływ na zwiększenie liczby udzielanych świadczeń, poprawę ich jakości oraz poprawę efektywności sytemu ochrony zdrowia.
Dotychczasowe próby modyfikacji systemu ochrony zdrowia dobitnie pokazują, że brak koordynacji pomiędzy planowanymi zmianami przy braku dostatecznej ilości środków finansowych na ich wdrożenie prowadzi do realnego zagrożenia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.

STANOWISKO Nr 5/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie kształcenia przeddyplomowego lekarzy dentystów

Naczelna Rada Lekarska od wielu lat zwraca uwagę na problemy dotyczące kształcenia przeddyplomowego lekarzy dentystów. W kwestii kształcenia przeddyplomowego w pierwszej kolejności należy wskazać na stałe podnoszenie przez Ministra Zdrowia limitów przyjęć na kierunku lekarsko-dentystycznym. Zwiększanie limitu przyjęć następuję bez pogłębionej analizy co do możliwości finansowych i dydaktycznych uczelni w zakresie zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia oraz należytej realizacji programów praktycznego nauczania. Jednocześnie zwiększanie limitu przyjęć nie przekłada się na zwiększenie bazy sprzętów naukowych, umożliwiających praktyczne kształcenie studentów. Ustalane limity przyjęć na kierunek lekarsko-dentystyczny nie uwzględniają także faktycznego zapotrzebowania na absolwentów tego kierunku studiów.
Należy zaznaczyć, że praktyka zawodowa jest niezbędnym elementem procesu kształcenia w przypadku kierunków akademickich, a takim niewątpliwie jest kierunek lekarsko-dentystyczny. Uczelnia powinna zapewniać wszystkim studentom możliwość odbycia praktyk zawodowych, w oparciu o swoją bazę kliniczną. Student nie powinien natomiast ponosić dodatkowych kosztów z tytułu realizacji programu kształcenia wynikającego z obowiązującego go planu studiów. Naczelna Rada Lekarska stoi na stanowisku, że finansowanie kształcenia studentów kierunku lekarsko-dentystycznego,  w tym realizowanych przez studentów procedur medycznych powinno następować z budżetu państwa. Sytuacja, w której od studentów pobiera się opłaty za obywanie przez nich obowiązkowych praktyk ujętych w programie zajęć praktycznych jest nie do przyjęcia. W tym kontekście, w ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej, konieczne jest stworzenie jasnych ram prawnych dla wykonywania przez studentów zabiegów diagnostyczno-leczniczych i związanych z tym wszelkich zobowiązań (również tych o charakterze majątkowym i prawnym) wynikających z relacji z pacjentem zarówno w toku realizacji studiów jak i w czasie praktyk wakacyjnych.

STANOWISKO Nr 6/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie kształcenia podyplomowego lekarzy dentystów

Naczelna Rada Lekarska od wielu lat zwraca uwagę na problemy dotyczące kształcenia podyplomowego lekarzy dentystów. W przypadku identyfikacji problemów związanych ze szkoleniem specjalizacyjnym lekarzy dentystów, w pierwszej kolejności należy podnieść problem braku odpowiedniej liczby miejsc specjalizacyjnych oraz niewystarczającej liczby jednostek prowadzących szkolenie specjalizacyjne.
W celu poszerzenia bazy jednostek akredytowanych prowadzących szkolenie specjalizacyjne lekarzy dentystów konieczne jest wprowadzenie zmian, które zachęcą podmioty prywatne, tj. indywidualne i grupowe specjalistyczne praktyki lekarsko-dentystyczne do włączenia się w realizację szkolenia specjalizantów. Możliwe będzie to tylko wówczas, gdy zmianom ulegną standardy akredytacyjne, a także sama organizacja i sposób finansowania specjalizacji. Konieczna jest głęboka analiza przepisów określających warunki, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne uprawnione do prowadzenia specjalizacji, pod kątem eliminacji z tych przepisów wymogów, które nie są konieczne do realizacji programu specjalizacji, a utrudniają ubieganie się o status jednostki akredytowanej do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego. Wskazane bariery w sposób istotny ograniczają dostępność miejsc szkoleniowych, a w konsekwencji prowadzą do systematycznego zmniejszania liczby specjalistów z dziedzin lekarsko-dentystycznych.
Dążenie do zwiększenia dostępu do specjalizacji powinno się odbywać przede wszystkim poprzez zwiększenie liczby rezydentur oraz zapewnienie finansowania z budżetu państwa. Akredytowane ośrodki prowadzące szkolenie specjalizacyjne powinny być dofinansowane z budżetu państwa na poziomie umożliwiającym prowadzenie danej specjalizacji. Dobrym rozwiązaniem mogłoby być wprowadzenie ogólnopolskiego systemu przyznawania miejsc specjalizacyjnych. Natomiast ważnym czynnikiem motywującym do prowadzenia staży specjalizacyjnych i szkoleń byłoby z pewnością wprowadzenie wynagrodzenia dla kierowników specjalizacji, możliwość odliczenia kosztów szkolenia od podatku oraz zagwarantowanie urlopu szkoleniowego specjalizantom. Uproszczeniu muszą również ulec zasady rozliczeń poprzez wprowadzenie zasady bezzwłocznego przesyłania jednostkom szkolącym umów i środków na finansowanie rezydentury. Samorząd lekarski dostrzega również konieczność zmian w samych programach specjalizacyjnych. Istnieje potrzeba ich urealnienia. Szkolenie specjalizacyjne powinno być silnej ukierunkowane na praktyczną wiedzę i umiejętności obejmujące konkretną specjalizację lekarsko-dentystyczną. Aby było to możliwe wymagane procedury ujęte  w programach specjalizacji powinny być finansowane z budżetu państwa.

STANOWISKO Nr 9/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Naczelna Rada Lekarska po zapoznaniu się z poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przekazanym przy piśmie Zastępcy Szefa Kancelarii Sejmu, pana Adama Podgórskiego z dnia 13 grudnia 2016 r., znak: GMS-WP-173-381/16, zgłasza następujące uwagi do przedmiotowego projektu. Naczelna Rada Lekarska pozytywnie odnosi się do koncepcji współpłacenia przez pacjentów za świadczenia zdrowotne o wyższym standardzie niż ten, jaki dostępny jest w ramach opieki finansowanej ze środków publicznych. Wprowadzenie takiego rozwiązania wymaga jednak określenia maksymalnej wartości opłaty dodatkowej, która może być pobrana za udzielenie świadczenia z użyciem ponadstandardowego wyrobu. Opłata ta powinna stanowić różnicę pomiędzy ceną wyrobu standardowego a wyrobu ponadstandardowego. Udzielenie świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych z wykorzystaniem ponadstandardowego wyrobu finansowanego przez pacjenta powinno być finansowo obojętne dla szpitala tj. nie rodzić ani dodatkowych kosztów, ani nie generować dodatkowego przychodu.
W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej projektowana treść art. 13b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest zbyt lakoniczna. Przepis ten nie zawiera wskazania względów, jakimi ma kierować się Minister zdrowia przy wydaniu rozporządzenia, co czyni zawarte w projektowanym przepisie upoważnienie do wydania rozporządzenia blankietowym. W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, takie upoważnienie do wydania aktu prawa powszechnie obowiązującego – rozporządzenia Ministra Zdrowia, nie odpowiada standardom wynikającym z Konstytucji RP.

Naczelna Rada Lekarska 13 stycznia 2017 r. wystosowała również cztery apele:
- do Ministra Zdrowia o podjęcie działań mających na celu zmiany przepisów dotyczących wystawiania recept na leki i wyroby medyczne w ramach programu 75+;
- do Ministra Zdrowia i Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wystawiania przez lekarzy zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby w formie dokumentu elektronicznego;
- do Ministra Finansów i Ministra Zdrowia w sprawie zmiany przepisów podatkowych;
- do Ministra Zdrowia w sprawie zniesienia obowiązku zgłaszania zmian dotyczących osób w harmonogramie świadczeń.

APEL Nr 1/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
do Ministra Zdrowia
o podjęcie działań mających na celu zmiany przepisów dotyczących wystawiania recept na leki i wyroby medyczne w ramach programu 75+

Naczelna Rady Lekarska apeluje do Ministra Zdrowia o nowelizację treści art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej ustawą. W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej brzmienie ww. przepisu wywołuje wątpliwości interpretacyjne związane z określeniem „zaprzestał wykonywania zawodu” oraz faktem, iż w przepisie tym posłużono się wyłącznie oznaczeniem zawodu lekarza, bez wymienienia zawodu lekarza dentysty. W konsekwencji przepis art. 43a ust. 1 ustawy może budzić wątpliwości co do tego, czy wystawianie recept na leki dla seniorów przez lekarza nie będącego lekarzem POZ możliwe jest jedynie w przypadku trwałego zaprzestania wykonywania zawodu, czy też możliwe jest w trakcie krótkiej przerwy w wykonywaniu zawodu w celach zarobkowych. Kolejna wątpliwość dotyczy możliwości wystawiania w ramach programu 75+ recept pro familiae i pro auctore przez lekarzy dentystów, którzy zaprzestali wykonywania zawodu.
Wobec powyższego Naczelna Rada Lekarska apeluje o zmianę treści ww. przepisu poprzez zastąpienie sformułowania „lekarza posiadającego prawo wykonywania zawodu, który zaprzestał wykonywania zawodu i wystawił receptę dla siebie albo dla małżonka, wstępnych lub zstępnych w linii prostej oraz rodzeństwa” sformułowaniem „lekarza albo lekarza dentysty, wystawiającego receptę dla siebie albo dla małżonka, wstępnych lub zstępnych w linii prostej oraz rodzeństwa”.
Taka zmiana treści przepisu art. 43a ust. 1 ustawy usunie powyższe wątpliwości interpretacyjne i w sposób jednoznaczny potwierdzi uprawnienie lekarzy dentystów do wystawiania recept na darmowe leki i wyroby medyczne dla siebie albo dla małżonka, wstępnych lub zstępnych w linii prostej oraz rodzeństwa, w przypadku ukończenia przez świadczeniobiorców 75 roku życia.

APEL Nr 2/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
do Ministra Zdrowia i Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie wystawiania przez lekarzy zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby w formie dokumentu elektronicznego

Naczelna Rada Lekarska podzielając stanowisko Nr 2 Nadzwyczajnego XIII Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 14 maja 2016 roku w sprawie wystawiania zwolnień lekarskich w formie elektronicznej, po przeanalizowaniu aktualnego stanu prawnego w przedmiotowej sprawie, apeluje do Ministra Zdrowia o podjęcie działań zmierzających do radykalnego uproszczenia systemu wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby w formie dokumentu elektronicznego, w szczególności poprzez ograniczenie roli lekarza przy wystawianiu tych zaświadczeń do działań polegających na określeniu rozpoznania i czasu niezdolności pacjenta do pracy.
Jednocześnie samorząd lekarski wskazuje na konieczność uproszczenia sposobu podpisywania wystawianych zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy, który obecnie opiera się wyłącznie na mechanizmie kwalifikowanego podpisu elektronicznego albo podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP. Postuluje się ponadto zwolnienie lekarzy z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z wprowadzaniem systemu wystawiania zaświadczeń w formie dokumentu elektronicznego, ewentualnie określenie refundacji kosztów związanych z wprowadzaniem tego systemu. Naczelna Rada Lekarska wskazuje, że koszty związane z zakupem i utrzymywaniem systemów teleinformatycznych umożliwiających realizację systemu wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy w formie elektronicznej aktualnie ponoszą lekarze, natomiast finalnie powinny być refundowane ze środków publicznych.
Jednocześnie Naczelna Rada Lekarska ponawia apel do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczący określenia zasad odpłatności i ustalenia wynagrodzenia dla lekarzy za wystawianie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy, bowiem praca związana z prawidłowym wypełnieniem druków zwolnienia lekarskiego, w tym także ocena stanu zdrowia pacjenta pod kątem zdolności do pracy, powinna być pracą odpłatną. Nakładanie przez ustawodawcę na lekarzy obowiązków administracyjnych wykonywanych na zlecenie instytucji publicznych (ZUS) powinno być równoważone prawem do stosownego wynagrodzenia.

APEL Nr 3/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
do Ministra Finansów i Ministra Zdrowia w sprawie zmiany przepisów podatkowych

Naczelna Rada Lekarska apeluje do Ministra Finansów oraz Ministra Zdrowia o podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do zmiany przepisów prawa podatkowego tak, aby koszty ponoszone przez lekarzy i lekarzy dentystów na kształcenie podyplomowe, niezależnie od formy wykonywania zawodu, zmniejszały wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez zaliczenie ich w pełnej wysokości do kosztów uzyskana przychodów lub poprzez możliwość odliczenia ich od podatku. Wystąpienie niniejsze stanowi realizację apelu nr 12 Nadzwyczajnego XIII Krajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 14 maja 2016r.
Uzasadnienie:
Samorząd lekarski przypomina, że na lekarzy i lekarzy dentystów nałożono ustawowy obowiązek ustawicznego doskonalenia zawodowego. Wynika on z charakteru zawodu lekarza jako zawodu zaufania publicznego wymagającego ustawicznego kształcenia i podnoszenia kwalifikacji dla dobra pacjentów czy szerzej dla dobra całego społeczeństwa w służbie którego lekarz działa. Jest to niezbędne, ponieważ udzielane świadczenia zdrowotne muszą być zgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej. Realizacja tego obowiązku wiąże się w sposób oczywisty z koniecznością ponoszenia kosztów.
Ustawowy obowiązek doskonalenia zawodowego dotyczy wszystkich lekarzy i lekarzy dentystów bez względu na formę wykonywania działalności zawodowej. Koszty kształcenia muszą ponosić zarówno lekarze będący przedsiębiorcami czyli ci którzy wykonują zawód w formie praktyki zawodowej jak i ci którzy wykonują zawód na podstawie stosunku pracy. Naczelna Rada Lekarska uważa, że wydatki te w obu grupach jednakowo powinny pomniejszać wysokość zobowiązania podatkowego, ponieważ kształcenie ustawiczne to obowiązek powszechny dotyczący wszystkich lekarzy.
O ile w przypadku lekarzy prowadzących działalność gospodarczą przyjęto, że wydatki ponoszone na udział w szkoleniach i sympozjach pozwalających zdobyć wiedzę podnoszącą poziom świadczonych usług mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o tyle w przypadku lekarzy zatrudnionych na podstawie stosunku pracy takiej możliwości obecne przepisy nie przewidują.
Naczelna Rada Lekarska podkreśla że ustawodawca nakładając na lekarzy i lekarzy dentystów obowiązek świadczenia pacjentom opieki na najwyższym poziomie wiedzy i umiejętności powinien zapewnić instrumenty prawne pozwalające zobowiązanym zrealizować ten obowiązek. Obowiązek ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych został doprecyzowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2004r. w sprawie sposobów dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów (Dz.U. z 2004r.nr.231,poz.2326,z późn. zm.), nie zostały jednak stworzone żadne mechanizmy ułatwiające realizację tego zobowiązania osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Brak jest np. przepisów przyznających prawo do płatnego urlopu szkoleniowego lekarza, ewentualnie mechanizmów pozwalających na finansowanie przez pracodawców kosztów szkoleń zatrudnionych lekarzy.
W tej sytuacji samorząd lekarski postuluje, aby wydatki ponoszone na realizację doskonalenia zawodowego w formach przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie sposobów dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów, w pełnej kwocie zmniejszały zobowiązanie podatkowe lekarza, niezależnie od formy wykonywania zawodu.
Realizacja postulatu samorządu lekarskiego wymaga zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

APEL Nr 4/17/VII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 13 stycznia 2017 r.
do Ministra Zdrowia w sprawie zniesienia obowiązku zgłaszania zmian dotyczących osób w harmonogramie świadczeń

Naczelna Rada Lekarska apeluje do Ministra Zdrowia o dokonanie zmiany rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej polegającej na zniesieniu obowiązku zgłaszania zmian w harmonogramie dotyczących osób wykonujących zawody medyczne.
Rada przypomina, że postulat zmiany ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w tym zakresie zgłosił już Nadzwyczajny XIII Krajowy Zjazd Lekarzy w apelu nr 14 z dnia 14 maja 2016 r.
Naczelna Rada Lekarska proponuje wprowadzić zmiany do § 6 załącznika do rozporządzenia polegające na zniesieniu obowiązku zgłaszania zmian w harmonogramie dotyczących osób wykonujących zawody medyczne, pod warunkiem, że zmiany w harmonogramie nie będą naruszać wymagań dotyczących kwalifikacji osób oraz szczegółowych warunków określonych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i art. 159 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Proponuje się przy tym wykreślenie w § 6 ustępu drugiego oraz zmianę ustępu trzeciego i nadanie mu następującego brzmienia:
3. Zmiany w harmonogramie dotyczące osób, o których mowa w ust. 1 nie mogą̨ naruszać́ wymagań́ dotyczących kwalifikacji osób wykonujących zawód medyczny, określonych w przepisach regulujących wykonywanie tych zawodów lub określających te kwalifikacje oraz szczegółowych warunkach umów określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i art. 159 ust. 2 ustawy.
W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej wymaganie każdorazowego zgłaszania do Funduszu zmian personelu nie jest konieczne w sytuacji, gdy podmiot udzielający świadczeń zachowa wymóg odpowiednich kompetencji personelu. Konieczność zgłaszania zmian w harmonogramie wydaje się szczególnie niezasadna w sytuacji krótkotrwałych zastępstw związanych z chorobą osoby wykonującej zawód medyczny czy jej urlopem.

Opublikował: Monika Bala

Data: 2017-01-13 17:16:11