1. Przejdź do menu
  2. Przejdź do treści
  3. Przejdź do stopki

Studia homeopatyczne - odpowiedzi Prezesa NRL na pisma Rektora ŚUM

Prezes NRL Maciej Hamankiewicz odniósł się do odpowiedzi Rektora ŚUM Przemysława Jałowieckiego na list Prezesa NRL z dnia 4 kwietnia w sprawie uruchomionych na Śląskim Uniwersytecie Medycznym Studiów Podyplomowych z zakresu homeopatii:

"Status produktów homeopatycznych, jako preparatów legalnie dopuszczonych obecnie do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, nie był nigdy przeze mnie podważany. Istotą sprawy, o której Pan Rektor w swoim piśmie niestety nie wspomina, jest brak naukowych dowodów potwierdzających terapeutyczną skuteczność tych produktów. Z faktu dopuszczenia do obrotu produktu homeopatycznego nie można bowiem w żaden sposób wnosić o jego skuteczności. Szczególna – uproszczona – procedura dopuszczania tych środków do obrotu nie przewiduje konieczności wykazania ich działania terapeutycznego. Podobnie, nie jest argumentem wskazującym na lecznicze efekty homeopatii Pana stwierdzenie, iż jest ona stosowana i nauczana w innych krajach.

Żałuję, że Pan Rektor – ustosunkowując się do mojego wcześniejszego wystąpienia - przyjął retorykę typową dla zwolenników homeopatii, nie odpowiadając merytorycznie na zarzuty wskazujące na brak naukowych dowodów, które potwierdzałyby skuteczność tej terapii. Wskazał Pan jedynie na legalność obrotu tymi środkami.

Jednocześnie potwierdzam zawartą przez Pana w swoim wystąpieniu informację, iż Naczelna Izba Lekarska została ukarana finansowo przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który uznał wydanie przez Naczelną Radę Lekarską stanowiska w sprawie stosowania metod o niepotwierdzonej skuteczności terapeutycznej za zmowę monopolową ograniczającą konkurencję na rynku środków homeopatycznych. Pragnę jednak podkreślić, że nie jest to decyzja ostateczna. Naczelna Izba Lekarska złożyła odwołanie od tej decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zatem jestem przekonany, że podnoszenie decyzji UOKiKU w obecnych okolicznościach może zafałszować przebieg debaty publicznej na temat homeopatii. Pan Rektor – w swoim stanowisku – podkreśla otwartość kierowanej przez Pana uczelni na dyskusję oraz wymianę informacji o prowadzonych badaniach. Wobec tego zapewnienia, pragnę ponowić moje pytanie: czy w ramach otwartej dyskusji dotyczącej homeopatii i planowanych studiów podyplomowych z zakresu homeopatii, podadzą Państwo do publicznej wiadomości następujące informacje, m.in. o tym, że:

1) brak jest wiarygodnych badań, prowadzonych w oparciu o zasady Evidence Based Medicine, potwierdzających skuteczność stosowania homeopatii,

2) obowiązkiem lekarza i lekarza dentysty – wynikającym z art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 57 Kodeksu Etyki Lekarskiej – jest posługiwanie się metodami opartymi na aktualnej wiedzy medycznej i niekorzystanie z metod bezwartościowych lub niezweryfikowanych naukowo,

3) obowiązkiem lekarza i lekarza dentysty jest uzyskanie świadomej zgody pacjenta przed podjęciem leczenia – co w przypadku stosowania homeopatii powinno oznaczać poinformowanie pacjenta o tym, że proponowane postępowanie nie ma potwierdzonej naukowo skuteczności terapeutycznej?

W nawiązaniu do wskazanego przez Pana Rektora kursu z zakresu homeopatii zatwierdzonego przez Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego wyjaśniam, że kurs ten jest realizowany w ramach ustawicznego szkolenia farmaceutów – nie lekarzy – i obejmuje jedynie 6 godzin zajęć. Nie kwestionuję zasadności organizowania dla farmaceutów szkoleń dotyczących produktów dostępnych w aptekach w zakresie bezpieczeństwa ich stosowania, skuteczności lub jej braku.

Jednak z całą stanowczością podkreślę, że lekarze i lekarze dentyści powinni uczyć się
i doskonalić na wydziale lekarskim w leczeniu opartym na wiedzy naukowej, dysponującej dowodami potwierdzającymi skuteczność takiego leczenia.

Z informacji zamieszczonych na stronie internetowej ŚUM wynika, że słuchacz studiów podyplomowych z zakresu homeopatii uzyska m.in. umiejętność „samodzielnego doboru leku homeopatycznego dla pacjenta” oraz „stosowania leków homeopatycznych w leczeniu specjalistycznym” – oznacza to, że studia te adresowane są do lekarzy i lekarzy dentystów, pomimo że organizowane są na wydziale farmacji ŚUM. Jest to z całą stanowczością zbyt daleko idąca ingerencja w kompetencje wydziału lekarskiego, który powinien pełnić wiodącą rolę w kształceniu i lekarzy w zakresie metod i sposobów skutecznego leczenia chorych.

Z ogromnym niepokojem zastanawiam się, czy w ramach nabytej umiejętności stosowania leków homeopatycznych w leczeniu specjalistycznym – adepci studiów podyplomowych z zakresu homeopatii nie będą podejmować prób leczenia chorób w tym np. chorób nowotworowych produktami homeopatycznymi.

Rozumiem, że uczelnia wyższa jest miejscem do prezentowania różnych teorii i ścierania się wielu poglądów, ale podstawowym jej zadaniem jest nauczanie. Zatem wszelkie prowadzone debaty czy dyskusje powinny zmierzać, zwłaszcza w przypadku medycyny, w kierunku potwierdzenia lub zanegowania skuteczności danych metod postępowania.

Powyższe argumenty skłaniają mnie do ponowienia apelu o likwidację studiów podyplomowych z zakresu homeopatii lub takiej zmiany formuły tych studiów, aby ich adresatami byli farmaceuci, a zakres przekazywanych informacji nie obejmował materii leżących w kompetencji lekarzy i lekarzy dentystów.

Chciałbym też dodać, że moje apele są wyrazem troski o pacjentów i leczących ich lekarzy. Moje stanowisko w tej sprawie odzwierciedla opinie wielu przedstawicieli naszego środowiska naukowego, którzy z niepokojem obserwują te wydarzenia."

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

W dniu 22 kwietnia 2014 roku wpłynęło kolejne pismo Rektora Śląskiego Uniwersytetu Medycznego do Prezesa NRL (w załączniku poniżej).

Prezes NRL wystosował odpowiedź o następującej treści:

"W odpowiedzi na pismo z 18 kwietnia 2014 r. znak KSS/0723-385/2014 w sprawie studiów podyplomowych z zakresu homeopatii chciałbym wskazać, że zdumiewa mnie kierunek, w jakim zmierza argumentacja Pana Rektora w tej sprawie. Jak rozumiem wywód zawarty w tym piśmie, uzasadnienia dla otwarcia na uczelni medycznej studiów podyplomowych z zakresu homeopatii dla m.in. lekarzy i lekarzy dentystów, upatruje Pan Rektor w fakcie legalności stosowania produktów homeopatycznych w Polsce.

Moim zdaniem uczelnia medyczna powinna przede wszystkim uczyć lekarzy i lekarzy dentystów skutecznego leczenia, a nie wszystkiego, co legalne i dozwolone, choć niekoniecznie związane z leczeniem. Moje wystąpienia w sprawie uczenia lekarzy „leczenia” homeopatią podyktowane są takim właśnie zapatrywaniem na kwestię nauki medycyny oraz doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów.

Pragnę z całą stanowczością podkreślić, że zaufanie do środowiska lekarskiego podważa stosowanie metod leczenia niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną lub nieznajdujących w niej dowodów terapeutycznej skuteczności. W mojej ocenie, zaufanie do naukowego charakteru medycyny podważa nauczanie „leczenia” takimi metodami na publicznych uczelniach medycznych. Brak naukowych dowodów potwierdzających skuteczność terapeutyczną homeopatii sprawia, że skuteczność homeopatii jest kwestią wiary, a nie nauki.

W swoim piśmie zwrócił Pan Rektor uwagę na fakt, iż na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim organizowane są studia podyplomowe „biologia w terapii”, których program obejmuje m.in. hirudoterapię, apiterapię, dogoterapię oraz aromaterapię. Pragnę w podkreślić, że studia te nie są adresowane do lekarzy i lekarzy dentystów lecz do biologów i organizowane są na wydziale biologii tej uczelni, która nie ma charakteru uczelni medycznej. Dlatego, pytanie o istnienie wiarygodnych badań dotyczących ww. terapii, a prowadzonych w oparciu o zasady Evidence Based Medicine potwierdzających ich skuteczność, wydaje się nie na miejscu.

Pan Rektor stwierdził, iż Śląski Uniwersytet Medyczny kształci lekarzy, lekarzy dentystów, farmaceutów przy zachowaniu standardów określonych rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 631). Pragnę zaznaczyć, że zagadnienie homeopatii pojawia się w tych standardach tylko jako umiejętność „znajomości zasad sporządzania produktów homeopatycznych”, nabywana przez absolwentów wydziału farmacji. Podnoszenie zatem, że uczenie lekarzy i lekarzy dentystów jak „leczyć” homeopatią znajduje jakiekolwiek oparcie w standardach, jest nieuprawnione.

Jednocześnie zwracam się z prośbą o odpowiedź na pytanie, zadane Panu Rektorowi w mojej poprzedniej korespondencji, a dotyczące programu kształcenia na studiach podyplomowych z homeopatii. Proszę o wskazanie, w jaki sposób działanie terapeutyczne (lub jakiekolwiek inne) produktów homeopatycznych będzie tłumaczone słuchaczom studiów podyplomowych. Czy na Śląskim Uniwersytecie Medycznym lekarze i lekarze dentyści – słuchacze studiów podyplomowych z zakresu homeopatii - poznają szczegóły przenoszenia mocy „leczącej” produktów homeopatycznych dzięki pamięci wody?

Zdziwieniem napawa mnie wezwanie Pana Rektora do zainicjowania merytorycznej dyskusji na temat homeopatii właściwych środowisk, w tym farmaceutycznego oraz podmiotów odpowiedzialnych za dopuszczenie produktów homeopatycznych do obrotu. Oczekiwałem, że dyskusja na temat naukowego lub nienaukowego charakteru działania produktów homeopatycznych powinna toczyć się będzie właśnie w środowisku naukowym i akademickim. Mając to na uwadze zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie dotychczasowej korespondencji oraz sprawy powołania na Śląskim Uniwersytecie Medycznym studiów podyplomowych z homeopatii na najbliższym posiedzeniu Senatu celem zajęcia stanowiska przez Senat ŚUM w trybie określonym w § 37 ust. 1 pkt 26 Statutu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Z uwagi na ogromne kontrowersje wokół utworzenia ww. studiów zajęcie stanowiska przez Senat w tej sprawie Uczelni wydaje się niezbędne.

Jednocześnie pragnę poinformować, iż w związku z brakiem wystarczającego zaangażowania środowisk akademickich w analizę stosowania preparatów homeopatycznych, uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w dniu 25 kwietnia 2014 roku powołany został 10-cio osobowy zespół wybitnych przedstawicieli nauki, który dokona oceny aktualnych dowodów naukowych dotyczących działania produktów homeopatycznych oraz wskazówek dotyczących ich stosowania w praktyce medycznej."

 


 

 

 

 

 

 

Opublikował: Milena Kruszewska

Data: 2014-04-11 17:15:52